Tourist information

niste logovani

IZMENA PODATAKA “EKO-ODRAZ”

Bor, Serbia

epp_024Bor is a town and municipality located in eastern Serbia, with one of the largest copper mines in Europe – RTB Bor. It has been a mining center since 1904, when a French company began operations there. It is the administrative center of the Bor District of Serbia. The population of the town is 34,160, while municipality has 48,615.

epp_023epp_022

The name is derived from the Serbian word Bor (Бор), meaning “pine”.

 

Bor is twinned with:

  • Epp_001Bar, Montenegro
  • Epp_002Le Creusot, France
  • Epp_003Khmelnytskyi, Ukraine
  • Epp_004Kitwe, Zambia
  • Epp_005Vratsa, Bulgaria

Bor Lake

epp_020The Borsko jezero – Bor Lake lies at the foothill of the Crni Vrh Mountain /The Black Peak Mt./ 17 km away from the town of Bor. Bor Lake was founded in 1959 by construction of the water-gate on the courses of Valja Dzoni, Marec and the part of Zlot rivers. The Bor Lake covers the surface of 30 ha with its deepest point exceeding 50 meters.

The water temperature of Bor Lake during summer is up to 25 degrees C. The Bor Lake shores are covered by thick forests and pine woods, flowery meadows and beautiful greenery at the altitude of 483 meters. The climate of Bor Lake is mild-continental which make this area wonderful place for vacation and recreation, very often used by sportmen.

How to get to Bor Lake? There are 4 main routes that connect Bor Lake with Serbia hinterland:

  • from Belgrade (207 km), via Pozarevac and Petrovac, over the mountain “Crni Vrh”;
  • from Belgrade (250 km), on highway Belgrade – Nis, and from Paracin via mountain saddle Cestobrodica;
  • from Nis (about 175 km), on highway Nis – Belgrade, and from Paracin via mountain saddle Cestobrodica;
  • from Nis(about 145 km), via other mountain saddle Tresibaba, Zajecar, Bor.

Borsko jezero

Epp_006Borsko jezero je veštačko jezero nastalo 1959. godine podizanjem brane i akomulacijom voda rečice Valja Žoni, Marecove reke i dela sliva Zlotske reke. Jezero se nalazi u podnožju planine Crni vrh blizu Bora. Jezerska voda je pre svega namenjena je pogonima Rudarsko-topioničarskog basena, ali isto tako i razvoju turizma. Zahvata površinu od 30 hektara, a dubina jezera dostiže 52 metra. U vreme maksimalnog vodostaja u jezero staje 12 miliona kubnih metara vode. Obala jezera je sitno razuđena i stenovita.

Preko leta turisti provode dane na Borskom jezeru. Svake godine se u jezero pusti nekoliko tona riblje mladi u cilju poboljšanja ribljeg fonda. U toku sezone, koja traje od početka maja do kraja septembra, temperatura vode dosiže i 26 stepeni, što je povoljno za kupanje.

Zimi je jezero u potpunosti prekriveno ledom. Najviši vodostaji su u proleće, a najniži krajem leta i početkom jeseni. Razlika između maksimalnog i minimalnog vodostaja premašuje 10 metara, što nepovoljno utiče na biljni i životinjski svet jezera. Korišćenjem priliva vode iz Zlotske reke nivo jezera se u toku godine održava na oko 2 metra ispod preliva.

Epp_007Borsko jezero je okruženo listopadnim i četinarskim šumama, prirodnim zelenim proplancima i livadama uz nadmorsku visinu od 438 metara. Na obali jezera izgrađeni su hoteli „Metalurg“, „Jezero“, „Vertigo city“ i vile, dok su na oko 200 metara od jezera sagrađena nekoliko velikih vikend naselja. Na samoj obali jezera turistima je na raspolaganju i auto kamp kapaciteta oko 300 prikolica. Nalazi se na daljini od 1 kilometra od hotela „Jezero“ u pravcu Žagubice.

Epp_008Na obali Borskog jezera izgrađene su četiri veće plaže i veći broj manjih. Kupači na glavnoj plaži u toku cele sezone su pod nadzorom spasilaca. Sportistima je tokom cele letnje sezone na raspolaganju kompleks sportskih terena kod hotela „Jezero“. Kompleks sadrži terene za košarku, fudbal, rukomet, odbojku (običnu i na pesku) i tenis.

Trim staze nalaze se oko celog jezera, a polaze od plaže Tropski bar, prolaze pored hotela „Jezero“, Glavne plaže, hotela „Metalurg“,auto kampa, različite četinarske i listopadne šume, pašnjake i livade i završavaju se kod brane na Borskom jezeru. Staze izlaze i na trasu Crnovrške pruge kojom se može stići do Bora. Na Glavnoj plaži moguće je iznajmljivanje čamaca i pedalina, kao i uživanje raznih drugih sadržaja na vodi.

Brestovacka Spa

epp_009The spa is situated at the feet of Kucajske and Homoljske mountains (Eastern Serbia) on the Bor-Zagubica-Belgrade highway. It is 9 km away from Bor, at 385 m above sea level, sheltered from the influences of severe winter conditions and strong winds, with a moderate continental climate.

Brestovacka Spa has ten springs of curative thermo mineral water, whose temperature range is between 32 and 42 degrees Celsius.

Medical indications: locomotive system diseases and injuries, chronic diseases of joints, tissue and bone injury consequences (swelling, pain), muscle illnesses (lumbago), chronic gynecological diseases, diseases of the nerves.

The natural waters of Brestovacka Spa are used successfully as auxiliary creative means, along with medicaments and physical therapy.

The spa is surrounded by 90 hectares of woods. The Borsko lake is 4 km away from the spa, at 520 m above sea level with at least 90 days of bathing season. 12 km away, in the vicinity of the Zlot village, there are two caves: Lazareva and Vernjikica, better known as the Zlotshe caves, and 9 km further is the Bogovinska cave. In 1837, the Residence of Prince Milos was built in Brestovacka Spa, as well as the Prince’s court some time later. The Turkish hamam was restored in 1970, and in 1906 a new bath was built in place of the old one; it was restored in 1968.

Brestovačka Banja

Epp_010Brestovačka Banja je banja u istočnoj Srbiji. Nalazi se blizu sela Brestovac kod Bora. Banja se nalazi na nadmorskoj visini od 385 metara. Klima u je umereno-kontinentalna. Nekadašnja vulkanska aktivnost i složen geološki sasatav terena uslovili su pojavu termomineralnih izvora.

Temperatura vode je 32-40°C. U vodi ima kalijuma, kalcijuma, natrijuma, magnezijuma, hlora, joda, sulfata, karbonata i dr. Prirodne oligomineralne lekovite vode Brestovačke Banje uspešno se koriste na više načina: pijenjem, ispiranjem, orošavanjem, aerosolom, kupanjem, a u fizikalnoj terapiji služe i kao pomoćna lekovita sredstva medikamentima.

U banji se nalazi konak Kneza Miloša, iz 1837. godine, turski hamam i restaurirano staro kupatilo.

Zlot Caves

epp_013Zlot Caves (Serbian: Злотске пећине, Zlotske pećine) is the collective term for two caves, Lazar’s Cave and Vernjikica, located in the town of Zlot, in the Bor municipality in eastern Serbia.

There are 22 km from the caves to Bor and 240 km to Belgrade. The Lazar’s Cave is 1.592 m long (the tourist paths 694.5 m) and the Vernjikica 1,015 m (tourist paths 620.50 m). The air temperature in Lazar’s Cave ranges between 9 C – 12 C and relative air humidity is 100%; in the Vernjikica cave, the air temperature ranges between 3 C and 9 C and the air humidity is 100%.epp_014

  • Lazar’s Cave consists of two main and a whole series of other cave passages. The passages in the upper part of the cave are dry and passable while an underground river flows through the lower floor.
  • Vernjikica is located on the left side of the Lazareva reka canyon, about 1.5 km upstream from Lazar’s Cave. The cave has 11 halls. Vilingrad is the biggest hall and its area is 2,950 square meters. The Colosseum is the biggest hall found in Serbia’s Karst. The Gothic Cathedral Hall is a true lacework in stone while the Temple of Venus is the richest in cave ornaments of white calcite. The central place is held by the Cave Venus, a 3 meter high stalagmite in the shape of a gracious woman.

The Zlot Caves have a permanent guide service. Tours of Lazareva cave last 30-40 minutes and of Vernjikica 3 hours. Visiting hours are from 9 a.m. to 6 p.m. (from April 1 to October 31), and in winter period by appointment.

Lazareva pećina

epp_012Lazareva pećina (Zlotska pećina) je pećina u Srbiji. Nalazi se u istočnoj podgorini Kučaja. Od Zlota je udaljena 3 km, od Brestovačke banje 14 km i od Bora 21 km. Ulaz u pećinu je na nadmorskoj visini od 291 m i nalazi se na levoj strani Lazareve reke. U blizini se nalazi još par speleološih objekata koji su zajedno sa ovom pećinom poznati i pod nazivom „Zlotske pećine“. Od ovih pećina Lazareva je najpoznatija i turistički najranije uređena – turističko uređenje pećine otpočelo je 1953. godine, a turistička staza je duga 800 m.

Prva ispitivanja Lazareve pećine je izvršio Feliks Hofman 1882. godine. Sedam godina posle Hofmana, speleološka istraživanja objavio je i Jovan Cvijić. Pećinu je izgradila podzemna reka koja i dalje prolazi kroz nju. Ukupna dužina ispitanih kanala Lazareve pećine je 9818 m, a procenjena dužina pećinskih kanala prelazi 10 km. Ukupna površina pećine je 9907 m². Procenjuje se da zapremina pećinskih prostorija iznosi više 52.000 m³.

Lazareva pećina proglašena je prirodnom retkošću i zaštićena kao spomenik prirode od 1949. godine. Zavod za zaštitu prirode Srbije proglasio je 2005. godine Lazarevu pećinu objektom geonasleđa Srbije. Lazareva pećina nalazi se na teritoriji spomenika prirode Lazarev kanjon.

U Lazarevoj pećini nalazi se i veoma značajan arheološki lokalitet. U njemu su otkrivena tri praistorijska kulturna horizonta, iz bakarnog, bronzanog i gvozdenog doba. Naselje s početka bakarnog doba, najstarije u pećini, pripada kulturama Krivodol–Salkuca–Bubanj i Kodžadermen–Gumelnica–Karanovo VI. Iz ovog doba pronađeni su ostaci keramičkih predmeta i koštanih alatki, kao i predmeti od bakra (igle, kopče, šila, dleta). Tokom bronzanog doba Lazareva pećina ima ulogu lovačke stanice, a u gvozdenom dobu postaje centar metalurgije.

Fosilna i danas izumrla fauna Lazareve pećine predstavljena je ostacima pećinskog medveda, pećinskog lava i pećinske hijene. Savremena fauna predstavljena je troglobiontskim i troglofilnim organizmima. Među troglobiontima, značajne i karakteristične su endemične vrste zglavkara: Speleocyclops plutonis, Serbosoma lazarevensis, Pseudosinella problematica, Onychiurus trojan, Arrhopalites zloti. Ovu pećinu naseljava i podvrsta trehina, Duvalius stankovitchi georgievitchi. Troglofilna fauna predstavljena je najvećim delom slepim miševima, kojih je ovde zabeleženo preko 20 vrsta, i pselafinom Bryaxis sculptifrons.

Gamzigrad

Gaepp_015mzigrad (Serbian Cyrillic: Гамзиград) is an archaeological site, spa resort and UNESCO World Heritage Site of Serbia, located south of the Danube river, near the city of Zaječar. It is the location of the ancient Roman complex of palaces and temples Felix Romuliana, built by Emperor Galerius.The main area covers 10 acres (40,000 m2).

epp_016

epp_017

epp_018

In the vicinity of Gamzigrad lie the ruins of a huge Roman complex called Felix Romuliana, one of the most important late Roman sites in Europe. Early explorers believed the ancient ruins to have been a Roman military camp, because of their size and numerous towers. Systematic archaeological excavations conducted since 1953 revealed that the site was, in fact, an Imperial palace. It was conceived and built by one of the Tetrarchs, Emperor Galerius, the adopted son and son-in-law of the great Emperor Diocletian. Galerius started construction in 298 (after a victory over the Persians that brought him admiration and glory) to mark the place of his birth. The name Felix Romuliana was given in memory of his mother Romula, who was also a priestess of a pagan cult. The complex of temples and palaces served three main purposes – a place of worship of his mother’s divine personality, a monument to his deeds as emperor, and a luxurious villa for Galerius. Romuliana survived until it was plundered by the Huns in the mid 5th century. Later the site became a humble settlement of farmers and craftsmen, finally to be abandoned at the beginning of the 7th century with the arrival of the Slavs.

The structures were first evaluated in 1835 by Baron von Herder, a Saxon mine entrepreneur, in the “Bergmänische Reise in Serbie im Jahre 1835”. Later the German mineralogist August Breithaupt also wrote an article about the constructions. The Austro-Hungarian naturalist, geographer, ethnographer and archaeologist Felix Philipp Kanitz (who has earned great respect in Serbia and Bulgaria through his works on the South Slavs) was especially interested in Gamzigrad and visited the ruins on two occasions, in 1860 and in 1864 when he drew the then condition of the ramparts and towers, included in his works on Serbia, printed in Vienna and Leipzig.

“Gamzigrad is one of the most magnificent monuments of the past…”
…“one of the largest and best preserved monuments of Roman architecture in Europe”

-F. Kanitz

The enthusiasm for Gamzigrad disappeared by the end of the 19th century. The real history of the complex was yet to be researched. The interest was revived in the 1950s during the period of “Neo-romanticism of Serbian archaeology”. Vekoslav Popovic, Director of the Town Museum of Zajecar initiated the systematic archaeological research in 1953. The academic professor Dr. Dragoslav Srejovic was in charge of the research in 1970, he is the one regarded as positioning the monument among world archaeology.

The complex was demystified in 1984, when in the south-west an archivolt with the inscription of FELIX ROMULIANA was discovered.

Romulijana

Gamzigrad je arheološko nalazište blizu Zaječara u istočnoj Srbiji antičke rimske carske palate Feliks Romulijane (lat. Felix Romuliana) koje se od 29. juna 2007. nalazi na UNESKO-voj listi svetske baštine.

Gamzigrad predstavlja rezidenciju rimskog cara Gaja Valerija Maksimijana Galerija (Gaius Valerius Maximianus Galerius; 293-311. g.), zeta Dioklecijanovog. Po majci Romuli nazvao ga je Romulijana (Romuliana). Palata izgleda nikada nije dovršena, a carevi 4. veka su velelepni posed prepustili hrišćanskoj crkvi. Tokom 5. veka palata je razarana od strane varvara, a u 6. vek Romulijanu je Justinijan I obnovio u vidu pogranične tvrđave. Nakon najezde Slovena krajem 6. veka, nekadašnja carska rezidencija je napuštena. Moćan grad, na 6,5 ha, sa oko 20 utvrđenih kula. Unutar se nalazila raskošna palata, dva paganska hrama, tri hrišćanske crkve i druge građevine; podni mozaici se smatraju ravnima najboljim ostvarenjima kasnoantičkog doba u Evropi.

epp_019Prvi opis i stručnu ocenu Gamzigrada – Romuliane dao je baron Herder, saksonski rudarski poglavar, u putopisu „Rudarski put po Srbiji“, 1845. godine. Posle barona Herdera, za Gamzigrad se zainteresovao austrijski arheolog i putopisac Feliks Kanic, koji 1860. godine obilazi ove ostatke i ostavlja nam crteže zida i okoline. Kasnije o Gamzigradu pišu M. Milićević (1876.), J. Dragašević (1877.), V. Karić (1887.), J. Mišković (1887.), M. Valtrović (1890.) i S. Mačaj (1892.), da bi se početkom XX veka interesovanje za ovaj jedinstveni spomenik antičke civilizacije potpuno ugasilo. Tek posle Drugog svetskog rata obnovljeno je interesovanje za Gamzigrad. Već 1950. godine arhitekta Đurđe Bošković izradio je novu osnovu gamzigradskih bedema, naznačio položaj najznačajnijih građevina unutar njih i istakao potrebu da se ovaj važan kasnoantički spomenik zaštiti i istraži.

Arheološka istraživanja, započeta 1953. godine, pokazala su da u okviru gamzigradskih bedema postoji nekoliko palata i hramova, koji najrečitije govore o značaju i nameni Gamzigrada. Od 1970. godine Gamzigrad se sve češće pominje kao palata neke istaknute ličnosti rimskog carstva iz 3. veka, ili čak kao palata jednog cara iz tog perioda i upoređuje sa carskim palatama u Splitu, Solunu, Maloj Aziji i na Siciliji. Međutim, nedostatak pisanih spomenika onemogućilo je da se bliže odredi vreme nastanka naselja, kao i da se sazna ime imperatora i antički naziv naselja. Sve dileme bile su razrešene otkrićem natpisa, 23. juna 1984. godine. Na fragmentu arhivolte isklesan je natpis Felix Romuliana (Srećna Romuliana), naziv rezidencije rimskog cara Gaja Galerija Valerija Maksimijana (297. – 311. n. e.).Izgradnja počela dve godine nakon početka gradnje Dioklecianove palate u Splitu (295. – 305. n.e.). Rezidenciju izgradio Dioklecian kao repliku poznate Dioklecianove palate. Namenio je zetu Gaju Galeriju Valeriju Maksimilijanu.

Na osnovu arheoloških nalazišta Gamzigrad se sagledava u šest perioda:

  • kao praistorijsko naselje iz II i I milenijuma p. n. e.;
  • kao rimsko poljsko naselje (villa rustica) iz II veka n. e.;
  • kao rimski dvorac s kraja III i početka IV veka;
  • kao crkveno dobro iz IV i V veka;
  • kao ranovizantijsko naselje V – VII veka;
  • kao srednjovekovni grad (XI vek) i
  • kao privremeno sklonište u vreme turskih osvajanja u XIV i XV veku.

Tragovi boravka prvih stanovnika Gamzigrada otkriveni su severno od bedema kao i unutar naselja u nasutoj zemlji. Od nalaza imamo: kamene sekire iz perioda III milenijuma p. n. e. (mlađe kameno doba i početak neolita), zatim ulomke grnčarije iz poznog bronzanog doba (druga polovina II milenijuma p. n. e.), ulomke grnčarije i bronzanog nakita iz perioda starijeg gvozdenog doba. U V i IV veku p. n. e. Tribali osnivaju svoje naselje unutar gamzigradskog bedema, koje nije dugotrajno, tako da je Gamzigrad tokom IV veka p. n. e. napušten.

Kako na području Crne Reke (Crnog Timoka) nisu otkriveni arheološki spomenici iz poslednjih stoleća stare ere, neizvesno je koje su stanovništvo Rimljani zatekli u ovoj oblasti. Moguće je da su ovde, uz proređene i oslabljene tribalske zajednice živele i grupe Meza i Skordiska.

Početkom 3. veka naše ere u južnom delu Gamzigrada sagrađeno je veliko poljsko imanje (villa rustica), a na obližnjim površinama su nađeni ostaci napuštenih zgrada za koje se smatra da su služile za čuvanje poljoprivrednih proizvoda i stada (ostave i štale).

Krajem 3. i početkom 4. veka, na prostoru oko 6.5 ha, sa dimenzijama 240×190 m, izgrađene su dve gotovo paralelne fortifikacije i ugrađene unutar njih: palate, hramovi, građevine za smeštaj vojske i gostiju, magacini i ostale građevine. Sredinom 4. veka Gamzigrad je opusteo, da bi posle 380. godine ponovo oživeo. U 5. veku Gamzigrad je stradao u neredima izazvanim najezdom Huna 441. godine. Ubrzo posle tih nereda je obnovljen, ali skromno, bez značajnijih graditeljsnih poduhvata. Intenzivna izgradnja nastaje polovinom 6. veka. Zgrade podignute u ovom periodu popaljene su i porušene najezdom Avara, koji su 585/6. godine osvojili gradove u priobalnoj Dakiji. Oko 615. godine Gamzigrad je napušten, da bi tek posle 971. godine ili u prvoj deceniji 11. veka, posle osvajanja od strane Vizantije, 1002. godine, bio ponovo naseljen. Gamzigrad je konačno napušten u drugoj polovini 11. veka i više nije nikad obnovljen. Iz razdoblja 14. i 15. veka imamo nekoliko nalaza na osnovu kojih možemo pretpostaviti da su ruševine Gamzigrada u vreme turskih osvajanja poslužile kao privremeno sklonište.

Otkrivanjem natpisa FELIX ROMULIANA, 1984. godine, konačno je razrešena zagonetka Gamzigrada. Za pravom istinom o Gamzigradu tragalo se blizu 150 godina. Sadržaj natpisa je celovit naziv mesta koje se pominje u dva istorijska izvora, u delu nepoznatog pisca iz oko 360. godine, u Epitomama Aurelija Viktora, i u Prokopijevom spisu „O građevinama“ (De aedificiis), nastalom između 553. i 555. godine. U Epitomama sadržan je podatak da je rimski imperator Galerije rođen u Priobalskoj Dakiji, gde je i sahranjen, i to u mestu Romulianumu, koje je nazvao po imenu majke Romule. U Prokopijevom delu, među kastelima koje je Justinijan obnovio u oblasti grada Akve, pominje se i Romuliana. To znači da je naziv mesta u kome je rođen i sahranjen Galerije posvedočen u tri oblika, i to kao Feliks Romuliana (na natpisu iz 306. – 311. godine), kao Romulianum (oko 360. godine) i kao Romuliana (oko 555. godine).

Više podataka o Galerijevoj graditeljskoj delatnosti daje Laktancije u spisu „O smrti progonioca“. Opisujući složene prilike u Carstvu u 306. godini Laktancije saopštava da je Galerije već tada odlučio da 312. godine, pošto proslavi dvadesetogodišnjicu vladavine, ustupi vlast Liciniju, Severu, Maksiminu i Kandidijanu, i da od tada živi u bezbednosti i miru, u zaklonu neosvojivih zidina. Odluka koju je doneo podrazumeva početak izgradnje rezidencije 306. godine i određuje 312. godinu kao termin okončanja te izgradnje.

Што се тиче смештаја, ево линка са преноћиштима у Бору, Брестовачкој бањи и језеру. Трошкове смештаја и превоза сносе школе ученика, општина или сами учесници.

LINK 1 SMEŠTAJ     LINK2 SMEŠTAJ    LINK3 SMEŠTAJ